Skip to content

Χαμένες ομορφιές

27/09/2016

Ένα  από τα καλύτερα δοκίμια εφαρμοσμένης ψυχανάλυσης φέρει την υπογραφή του Karl Abraham : GIOVANNI SEGANTINI, μια ψυχαναλυτική μελέτη (1925). Με βάση τη βιογραφία του Ιταλού ζωγράφου και το έργο του, ο Γερμανός  ψυχαναλυτής προσπάθησε να προσεγγίσει ψυχοδυναμικά την προσωπικότητα του Segantini και να συνδέσει το έργο με την ιστορία του δημιουργού του. Ταυτόχρονα χάρισε στην ψυχαναλυτική βιβλιογραφία μια υποδειγματική πραγματεία για την κατάθλιψη.

Ο Segantini (1858-1899) δεν είχε ακόμα συμπληρώσει τα πέντε του χρόνια όταν έχασε τη μητέρα του. Η κατανόηση της επίδρασης αυτής της απώλειας στη ζωή και το καλλιτεχνικό έργο του ζωγράφου, με ευρύτερα συμπεράσματα για την κατάθλιψη του νευρωτικού, υπήρξε το  έναυσμα για τη συγγραφή αυτού του δοκιμίου που εκτείνεται σε 52 σελίδες. Άλλωστε, όπως είναι γνωστό, ο Abraham είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τις συναισθηματικές διαταραχές και η συνεισφορά του στον τομέα αυτόν αναγνωρίζεται και στην εποχή μας. (Η βιογράφος του Anna Bentinck van Schoonheten συνδέει το συγκεκριμένο αντικείμενο μελέτης του με την κατάθλιψη της μητέρας του όταν ο Abraham ήταν παιδάκι).

Γράφει στην αυτοβιογραφία του ο Segantini: “Διατηρώ την ανάμνηση της μητέρας μου κι αν ήταν δυνατό να παρουσιαστεί τώρα δα μπροστά στα μάτια μου, εύκολα θα την αναγνώριζα μετά από τριάντα ένα χρόνια. Την βλέπω με τα μάτια της ψυχής μου, ψηλή κι αποκαμωμένη, να προχωρά. Ήταν όμορφη, όχι σαν το χάραμα ή το μεσουράνημα, αλλά σαν το ανοιξιάτικο ηλιοβασίλεμα. Δεν είχε συμπληρώσει  τα είκοσι εννιά της χρόνια όταν πέθανε”.

Και το σχόλιο του Abraham: “Στα λόγια αυτά του ώριμου άνδρα δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στην μητρική αγάπη ή φροντίδα. Διαβάζοντας την περιγραφή του για τη θλιμμένη περίοδο που ξεκίνησε με τον θάνατο της μητέρας του, μάταια αναζητούμε κάποια αντιπαραβολή του πόσο καλά φροντίστηκε από τη μητέρα του με την κακή  μεταχείριση που υπέστη μεταγενέστερα. Δεν κάνει καμία τέτοια κουβέντα. Ο Segantini μιλάει για τελείως διαφορετικά πράγματα: για την ομορφιά, τη μορφή, την κίνηση, το παράστημα και τη νιότη της μητέρας του και μπροστά μας έχουμε την εικόνα της. Αν στο παραπάνω παράθεμα έλειπαν οι λέξεις ‘της μητέρας μου’, θα ήταν σαν να μιλούσε ο εραστής για τη χαμένη αγαπημένη του…Στα λόγια του ενήλικα ακούμε την ηχώ του παιδικού ερωτισμού”. Και λίγο παρακάτω: “Όπως μαθαίνουμε από την ψυχανάλυση των νευρωτικών, η απώθηση επιφέρει μια αλλαγή μεγάλης σπουδαιότητας στα συναισθήματα του αγοριού. Σε συνειδητό επίπεδο, η υπερβολική ερωτική σύνδεση με τη μητέρα που τον φροντίζει, αντικαθίσταται από ευγνωμοσύνη και σεβασμό. Καθώς οι αιμομικτικές επιθυμίες σθεναρά απωθούνται, υπερτονίζονται τα χαρακτηριστικά της μητρότητας”. 

Αυτή η αντικατάσταση (αποσεξουαλικοποίηση) δεν έγινε στο πέρασμα του χρόνου και στην ίδια την ψυχαναλυτική θεωρία; Μήπως με την τελευταία του πρόταση ο Abraham μας προσφέρει και την αιτιολόγησή  της;

From → Uncategorized

Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s